ماه رمضان :
ارزش ماه مبارک رمضان(١)
حضرت آیت الله میرسیدمحمد یثربی مدظله گفتارهای در باب "ارزش ماه مبارک رمضان" ایراد نمودهاند که در ادامه تقدیم شما میشود:
روزه ماه مبارك رمضان امتیاز و ویژگىهاى خاصى دارد كه هم این ماه و هم روزهاش با سایر ماهها و ایام سال تفاوت مىكند. حضرت امام حسن عسكرى علیهالسلامبه نقل از پیامبر صلىاللهعلیهوآلهوسلم مىفرمایند:
«إنَّ لِلَّهِ خِیَاراً مِنْ كُلِّ مَا خَلَقَهُ فَلَهُ مِنَ الْبِقَاعِ خِیَارٌ وَلَهُ مِنَ اللَّیَالِی وَالأَیَّامِ خِیَارٌ وَلَهُ مِنَ الشُّهُورِ خِیَارٌ وَلَهُ مِنْ عِبَادِهِ خِیَارٌ وَلَهُ مِنْ خِیَارِهِمْ خِیَارٌ، فأمّا خیاره من البقاع فمكّة والمدینة وبیت المقدّس... وَأَمَّا خِیَارُهُ مِنَ اللَّیَالِی فَلَیَالِی الْجُمَعِ وَلَیْلَةُ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ وَلَیْلَةُ الْقَدْرِ وَلَیْلَتَا الْعِیدِ... وَأَمَّا خِیَارُهُ مِنَ الشُّهُورِ فَرَجَبٌ وَشَعْبَانُ وَشَهْرُ رَمَضَانَ.... وَإنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ یُنْزِلُ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ مِنَ الرَّحْمَةِ أَلْفَ ضِعْفِ مَا یُنْزِلُ فِی سَائِرِ الشُّهُورِ».
خداوند از آنچه خلق فرموده، مواردى را ممتاز قرار داده است؛ هم از مكانها و سرزمینها، هم از میان شب و روز، هم از میان ماهها و هم از میان بندگان.
آنچه از میان مكانها برگزیده، سرزمین مكه، مدینه و بیت المقدّس است؛ آنچه از میان شبها انتخاب فرموده، شبهاى جمعه، شبِ نیمه شعبان، لیله القدر، شبهاى عید فطر و عید قربان است و از میان ماههاى سال، ماه رجب، شعبان و ماه مبارك رمضان را برگزیده است.
خداوند عزّوجلّ در ماه مبارك رمضان، رحمت واسعهاش را هزار برابر سایر ماهها نازل مىكند.
در خطبه معروفى كه پیامبر صلىاللهعلیهوآلهوسلم در آستانه ماه مبارك رمضان بیان فرمودهاند، آمده است:
«أَیُّهَا النَّاسُ! إنَّ أَبْوَابَ الْجِنَانِ فِی هَذَا الشَّهْرِ مُفَتَّحَةٌ، فَاسْأَلُوا رَبَّكُمْ أَنْ لا یُغَلِّقَهَا عَنْكُمْ وَأَبْوَابَ النِّیرَانِ مُغَلَّقَةٌ،فَاسْأَلُوا رَبَّكُمْ أَنْ لا یُفَتِّحَهَا عَلَیْكُمْ وَالشَّیَاطِینَ مَغْلُولَةٌ، فَاسْأَلُوا رَبَّكُمْ أَنْ لا یُسَلِّطَهَا عَلَیْكُمْ».
اى مردم! در این ماه، درهاى بهشت به روى بندگان خدا باز است. از خداىتان بخواهید كه این درهاى گشوده را به روى شما نبندد و درهاى جهنم به روى شما بسته است از خداىتان بخواهید هیچگاه این درها گشوده نشود و دستهاى شیاطین در این ماه بسته است و به زنجیر كشیده شدهاند [و قدرت فریبندگى و وسوسه مۆمنان از آنها سلب شده است] از خداىتان بخواهید هیچگاه شیاطین را بر شما مسلط نكند.
این ماه به دلیل همان ویژگى و انتخاب ذات اقدس الهى، ماه برگزیده خدا است و اینها امتیازاتى هستند كه خالق آسمان و زمین، زمان و مكان، روز و شب، براى آفریدگان خود قرار داده و به نام ماه خود نام گذارى كرده و بندگانش را به میهمانى خود دعوت نموده است.
رسولاكرم صلىاللهعلیهوآلهوسلم مىفرمایند:
«هُوَ شَهْرٌ دُعِیتُمْ فِیهِ إِلَى ضِیَافَةِ اللَّهِ».
این ماه، ماهى است كه شما به مهمانى خداوند دعوت شدهاید.
این مهمانى، بسیار كم خرج و فوقالعاده سودآور است. جوانان باید از این فرصت استفاده كنند؛ زیرا در شرایطى هستند، كه قدرت عبادت دارند؛ آمادگى و صفاى روح و پاكیزگى آنها از آلودگىهاى دنیا، بیشتر از سایر سنین است. براى كسانى هم كه به عبادت از منظر تجارت نگاه مىكنند، یك تجارت سودآور و پرفایده است.
حضرت امیرالمۆمنین علیهالسلام در وصف متّقین مىفرمایند:
«صَبَرُوا أَیَّاماً قَصِیرَةً أَعْقَبَتْهُمْ رَاحَةً طَوِیلَةً تِجَارَةٌ مُرْبِحَةٌ یَسَّرَهَا لَهُمْ رَبُّهُمْ أَرَادَتْهُمُ الدُّنْیَا فَلَمْ یُرِیدُوهَا وَأَسَرَتْهُمْ فَفَدَوْا أَنْفُسَهُمْ مِنْهَا».
روزگارى كوتاه كه صبر و تحمّل كردند، آسایش طولانى در پى داشت. این تجارت سود آورى بود كه خداوند براى مردم باتقوا امكانپذیر ساخت. دنیا به آن تقوا پیشگان روى آورد؛ ولى آنان رهایش كردند و به آن اعتنایى ننمودند. دنیا آنان را به اسارت كشید و آنان با دست كشیدن از جهان، خود را نجات دادند.
كاهش ارزش روزه:
هر عبادتى در راستاى سازندگى و ارتقاى مقام انسان، قابلیت تكامل یا كم ارزش شدن را دارد؛ یعنى كسى، كه عبادتى را انجام مىدهد مىتواند با انجام دادن امورى به ارزش آن عبادت بیفزاید یا از ارزش آن بكاهد. روزه نیز همین حكم را دارد؛ یعنى هم قابل تكامل است و هم قابل نقصان.
حضرت امیرالمۆمنین علیهالسلام مىفرمایند:
«كَمْ مِنْ صَائِمٍ لَیْسَ لَهُ مِنْ صِیَامِهِ إِلا الْجُوعُ وَالظَّمَاُ».
چه بسیار روزهدارى كه از روزهاش نتیجهاى جز گرسنگى و تشنگى نمىگیرد!
البته این مسئله فقط در مورد روزه مطرح نیست. بلكه تمام عبادات شامل چنین قاعدهاى مىشوند. به عنوان نمونه حضرت امیرالمۆمنین علیهالسلام در مورد نماز مىفرمایند:
«وَكَمْ مِنْ قَائِمٍ لَیْسَ لَهُ مِنْ قِیَامِهِ إِلاَّ السَّهَرُ وَالْعَنَاءُ».
چه بسیار شب زندهدارى كه از بیدارىاش، جز بىخوابى و رنج، حاصلى نمىبرد
تمام عبادات مبتنى بر یك علت نهایى است كه اگر آن علت حاصل نشود، از روزه جز تشنگى و گرسنگى و از نماز جز بىخوابى و زحمت، سهمى ندارد.
به نصّ قرآن كریم، علت غایى نماز، دورى از گناه است.
(تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَالْمُنْكَرِ).
نماز، انسان را از زشتىها و گناه باز مىدارد.
خداوند سبحان، تقوا و پرهیزكارى را علت غایى روزه معرفى مىكند و مىفرماید:
(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَیْكُمُ الصِّیامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ).
اى افرادى كه ایمان آوردهاید! روزه بر شما نوشته شده، همان گونه كه بر كسانى كه قبل از شما بودند نوشته شده، تا پرهیزگار شوید.
در حقیقت روزه واقعى آن است، كه انسان را به راه صحیح و پاكدامنى رهنمون شود.
منبع: آفتاب